OZON
Ik zal u trachten uit te leggen wat ozon is en wat ozon doet en
kan betekenen voor de vijver. Ozon wordt op vele wijze toegepast zoals
bijvoorbeeld in ziekenhuizen, waterzuiveringen, zwembaden. Hoe men ozon ook
toepast let altijd op de veiligheid’ s aspecten want ozon kan gevaarlijk zijn.
Wat
is ozon?
Normaal bestaat een zuurstofmolecule uit twee zuurstofatomen, door ozonisatie
echter wordt er een zuurstofatoom aan toegevoegd en krijgt men dus een molecuul
met drie zuurstofatomen Ozon geheten. Dit ozonmolecuul is zeer instabiel en zal
erg snel terug vallen naar de oorspronkelijke vorm, zuurstof. In feite is ozon
dus niets ander dan zuurstof waaraan een extra zuurstofatoom is toegevoegd. Het
toevoegen van dat extra zuurstofatoom gebeurt onder zeer hoge spanning, zoals
dat bijvoorbeeld gebeurt tijdens het onweren en het daarbij ontstaan van de
specifieke frissere geur, of door UV straling van de zon (denk bijvoorbeeld
maar aan de ozonlaag), ozon kan echter ook op kunstmatige wijze worden
vervaardigd door bijvoorbeeld een ozongenerator(ozonator), hier wordt lucht door
een hoogspanning geleid waardoor de in de lucht aanwezige zuurstof wordt omgezet
in ozon.
Hoe
werkt ozon.
Zoals boven is vermeld zal ozon zeer snel terug vallen naar de oorspronkelijke vorm van zuurstof ( 2 zuurstofatomen) zodra een ozonmolecule in contact komt met iets oxideerbaars. Hier zal de extra zuurstofmolecule direct naar deze stof overgaan want het molecule wil zich zo snel mogelijk binden en zal daarbij, met alles waar het zich maar aan kan binden genoegen nemen. Dit binden noemen we oxideren (een vorm van verbranden). Dit oxideren (verbranden) kan met allerlei soorten stoffen plaatsvinden, zichtbare en onzichtbare stoffen, zoals virussen, schimmels, bacteriën en alle soorten micro-organismen. Doordat het extra zuurstofatoom zich bindt aan de te oxideren stof blijft van het oorspronkelijke ozonmolecule niets anders over dan pure zuurstof. Ozon is een van de sterkste oxiderende middelen welke bestaan om in water of lucht opgeloste stoffen te verbranden (oxideren). Het is tevens een zeer sterkt desinfecterend middel, vele malen sterker dan bijvoorbeeld chloor.
Zoals in het begin al gezegd is de toepasbaarheid van ozon erg groot, drink en
afvalwater zuivering, als gebruik ter ontsmetting in de voedingsmiddelen sector
en in de papier en textielindustrie, ziekenhuizen , in zwembaden en vijvers
Twee grote voordelen van ozon mogen niet vergeten worden : omdat ozon al bij een
zeer lage dosis, ver onder de maximaal toegestane vrije hoeveelheid, te ruiken
is, is het erg veilig,zodat bij eventuele lekkage’ s of niet goed werkende
apparatuur snel gereageerd kan worden.
Ten tweede omdat er slechts pure zuurstof over blijft en geen andere (
schadelijke) rest of bijproducten zijn, is ozon de schoonste vorm van
desinfecteren.
Hoe wordt ozon gemaakt.
Om voor onze vijver ozon te produceren hebben we een ozongenerator nodig welke
ozon produceert door gebruikmaking van hoogspanning. Lucht wordt door de
generator heen gezogen, deze lucht bevat natuurlijk zuurstof en deze zuurstof
wordt in een hoogspanninggedeelte omgezet in ozon.
De reactor.
Een reactor is een buis/vat waarin water uit de vijver/filter en lucht/ozon
worden samengebracht waardoor de ozon kan oxideren op de in het water aanwezige
vervuiling. Zoals omschreven verlaat de ozon de generator en wordt naar een
reactor geleid . Hier zal er een goede vermenging ontstaan tussen lucht en water
waardoor er een goed contact is tussen ozon en water en er een maximale oxidatie
zal zijn. Het schone water verlaat via een afvoerbuis de reactor en stroom terug
naar de vijver via de filter. De lucht met hierin de eventueel aanwezige
restozon verlaat de reactor aan de bovenzijde..
Restozon.
In de lucht kan en zal een, zij het beperkte, hoeveelheid restozon aanwezig zijn
welke wij niet zomaar in de lucht mogen laten verdwijnen. Hiervoor dient er op
de reactor een restozonvernietiger geplaatst te worden. Een restozonvernietiger
is niets anders dan een buis welke gevuld is met actieve kool waar de lucht
vanuit de reactor doorheen geleid wordt om zo de restozon te verwijderen. Bij
een te kleine reactor, of een te grote hoeveelheid aangemaakte hoeveelheid ozon
kan er nog ozon in het water aanwezig zijn als dit naar de vijver teruggevoerd
wordt. Dit mag nooit uw vijver bereiken, ozon is schadelijk voor mens en dier.
In dergelijke gevallen kunnen we het water vanuit de reactor beter niet direct
terug brengen naar de vijver maar dit te doen via een bak gevuld met actieve
kool of aquarock. Beter is het natuurlijk om er voor te zorgen dat er niet
teveel ozon wordt aangemaakt en dat de reactor geschikt is voor de aangemaakte
hoeveelheid.
Wat
doet ozon voor onze vijver.
Ozon doodt alle parasieten, vernietigd alle microscopische organismen, alle
bacteriën, alle microscopische vervuiling en verwijdert kleurstoffen en
opgeloste stoffen zoals bv fosfaten, residuen van bijvoorbeeld medicatie,
nitriet en geurstoffen. Dit echter alleen als het water waarin deze stoffen zich
bevinden door de reactor geleid worden.
Het gebruik van ozon zal de parasiet- en bacteriedruk, en daarmee de kans op
ziekte verminderen. Ozon zal echter nooit een garantie zijn dat u deze zaken
voorgoed uit uw vijver laat verdwijnen, immers ozon doodt en vernietigd alleen
die zaken welke door de reactor heen gaan, om die reden zijn de bacteriën in het
filter ook volkomen veilig bij het gebruik van ozon.
Omdat ozon ook kleurstoffen uit het water verwijdert zal het water zeer helder
worden.
Omdat ozon na oxidatie terugvalt in pure zuurstof zal ons filter, door de
toevoeging van deze zuurstof, veel beter gaan werken.
Omdat ozon zeer veel zichtbare maar vooral onzichtbare vervuiling uit het water
verwijdert en daarbij zuurstof aan het systeem toevoegt is het gebruik van ozon
een uitbreiding van 100% op de bestaande filtercapaciteit. Denk echter niet dat
een ozoninstallatie een filter op zich kan vervangen. Altijd blijft een goed
biologisch filter noodzakelijk.
Een
juist gebruik van ozon.
Zoals boven omschreven hebben wij een generator nodig welke ozon produceert en
een reactor welke de ozon de kans geeft om met de aanwezige vervuiling te
reageren, waarbij het zeer belangrijk is dat er geen ozon achterblijft in het
water en alzo in de vijver terecht kan komen.
Op mijn vijver van 30 m3 draait een generator van 2 gram op 60 % van haar
capaciteit (is regelbaar) de doorstroomsnelheid in de reactor is 13 m3 per uur.
Naast de generator en de reactor is nog een attribuut onmisbaar.
De
redoxpotentiaalmeter.
Wij kunnen aan het water niet zien hoeveel ozon er in zit, daarom meten wij door
middel van een redoxpotentiaalmeter. De redoxwaarde van het water zegt ons iets
over de mate van vervuiling (zichtbaar en onzichtbaar) hoe hoger de redox waarde
hoe schoner het water, de redoxwaarde meet eigenlijk de geleidbaarheid van het
water uitgedrukt in milli volt Mv. Een hoge redox waarde ( 800 Mv of hoger) zal
de vijver steriel maken waardoor leven in dat water onmogelijk wordt, waarden
tussen de 450Mv en 800Mv worden alleen gebruikt als medicatie.
De meest gunstige redox waarde voor onze vijvers is tussen de 300 en 400 mv.
Een goede redoxpotentiaalmeter kan ingesteld worden op een door ons gewenste
waarde en zal de generator aansturen of uitschakelen om de door ons ingestelde
waarde te handhaven. Om goed en veilig met ozon om te gaan is een
redoxpotentiaalmeter een onmisbaar instrument.
Veilheids
aspecten.
Houdt er rekening mee dat ozon een gevaarlijk soort gas en kankerverwekkend is.
Zorg daarom dat er geen vrije ozon in de ruimte waar de apparatuur staat
aanwezig is, gebruik altijd een restozonvernietiger en ventileer de ruimte goed,
zorg dat er geen ozon aanwezig is in het water wat terugstroomt in de vijver of
het filter dit is schadelijk voor de koi en al het bacteriële leven in het
systeem.
Ozon is zeer sterk oxiderend en tast bijna alle materialen aan, gebruik daarom
slechts materialen welke ozon bestendig zijn.
LET OP : In de slang welke van de generator naar de reactor loopt ( waar de ozon
doorheen gevoerd wordt) kan zich wat vocht verzamelen, dit is geen water maar
zwavelzuur, dit ontstaat doordat een deel van het in de lucht aanwezige vocht in
de generator wordt omgezet tot zwavelzuur. Zorg er voor dat u dit niet op de
huid of kleding krijgt.
Samenvatting.
Ozon is bij goed gebruik een veilig en zeer goed middel om het vijverwater
schoner en beter te houden.
Ozon is, omdat er slechts pure zuurstof overblijft, de schoonste manier van
desinfecteren.
Ozon verdubbelt de werking van het biologische filter met 100%.
Gebruik een niet te zware generator, er is minder ozon nodig dan men denkt, met
twee gram kan men een vijver van 50 m3 schoon houden.
Zorg dat de reactor voldoende volume heeft om de ozon en het water voldoende
contacttijd te kunnen laten hebben.
Gebruik altijd een redoxpotentiaal meter.
Ozon kan een goed biologisch filter nooit vervangen maar is een zeer goede
uitbreiding van dit systeem.
Bezuinig niet door ondeugdelijke apparatuur en/of materialen aan te schaven, is
het budget niet toereikend stel de aanschaf dan nog even uit.
Schaft u zich ozon aan laat u dan goed voorlichten door een deskundig iemand.